8 tuyệt chiêu giúp giảm tác dụng phụ của hóa xạ trị

165

Hóa xạ trị là những biện pháp điều trị ung thư phổ biến nhất. Tuy nhiên, nó thường gây nhiều tác dụng phụ, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Cùng tìm hiểu những bí quyết giúp giảm tác dụng phụ của hóa xạ trị qua bài viết dưới đây:

Cách giảm tác dụng phụ của hóa xạ trị gây mệt mỏi

Quá trình hóa xạ trị tác động lên tế bào ung thư và cả tế bào lành, do đó hóa xạ trị thường gây ra tình trạng mệt mỏi với người bệnh. Mệt mỏi được coi là triệu chứng mà người bệnh cảm thấy ốm yếu, không đủ sức lực. Khác với mệt mỏi chúng ta gặp thường ngày, mệt mỏi do hóa xạ trị có thể không thuyên giảm nhiều khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, sau khi kết thúc đợt điều trị, quá trình mệt mỏi cũng sẽ giảm theo thời gian.

Cách khắc phục:

  • Chế độ dinh dưỡng phù hợp: Chế độ dinh dưỡng có vai trò đặc biệt quan trọng với bệnh nhân ung thư. Hãy đảm bảo bệnh nhân được bổ sung đầy đủ các nhóm chất cần thiết như tinh bột, chất béo, protein, vitamin và khoáng chất.
  • Vận động nhẹ nhàng: Những bài luyện tập nhẹ nhàng sẽ giúp tăng cường sức khỏe, giảm cảm giác mệt mỏi.
  • Nhờ sự giúp đỡ của bạn bè, người thân khi cần.
  • Luôn giữ tâm lý tích cực.
  • Nếu cảm cảm giác mệt mỏi không thuyên giảm, hãy nói với bác sĩ của bạn. Ở một số bệnh nhân, hóa trị gây thiếu máu và gây ra cảm giác mệt mỏi. Bác sĩ sẽ kiểm tra và điều trị cho bạn nếu cần thiết.

Cải thiện các vấn đề về da

Hóa xạ trị thường gây các ảnh hưởng trên da. Những thay đổi thường gặp như đỏ da, khô da, nổi mẩn, bong tróc, loét hay xuất hiện các vết nứt. Những tác dụng phụ này có thể gây khó chịu, tăng khả năng nhiễm trùng, gây ảnh hưởng đến các hoạt động thường ngày của bệnh nhân.

Cách khắc phục:

  • Theo dõi những thay đổi trên da.
  • Chỉ sử dụng xà phòng, sữa rửa mặt, sữa tắm có mùi thơm nhẹ hoặc không có mùi, có nguồn gốc tự nhiên.
  • Mặc quần áo mềm, không bó sát
  • Không chườm nóng hoặc lạnh.
  • Dưỡng ẩm theo chỉ dẫn của các nhân viên y tế. Hãy chắc chắn rằng các sản phẩm mà bạn sử dụng không chứa cồn, không có mùi.
  • Bảo vệ da trước ánh nắng mặt trời: Hãy sử dụng kem chống nắng chỉ số chống nắng (SPF) ít nhất là 30, thường xuyên bôi lại. Đồng thời, mặc quần áo dài.
  • Hạn chế trang điểm.

Khắc phục tình trạng rụng tóc

Một trong những tác dụng phụ thường gặp khi hóa xạ trị là rụng tóc. Rụng tóc có thể xảy ra trên khắp các bộ phận của cơ thể bao gồm đầu, mặt, cánh tay, chân nách và vùng lông mu. Đối với xạ trị, rụng tóc thường chỉ xảy ra với những khu vực nơi bức xạ chiếu vào. Sau 3-6 tháng kết thúc điều trị, tóc thường sẽ mọc lại.

Rụng tóc gây mất thẩm mỹ, ảnh hưởng đến bề ngoài của người bệnh, đặc biệt với chị em phụ nữ.

Cách khắc phục:

  • Đội tóc giả: Bệnh nhân hoàn toàn có thể lựa chọn một bộ tóc giả phù hợp với bản thân.
  • Để tóc mọc lại được đều hơn, trước khi điều trị, bệnh nhân nên cắt tóc ngắn hoặc cạo trọc.
  • Sử dụng các sản phẩm chăm sóc da đầu dịu nhẹ, có nguồn gốc tự nhiên.
  • Sử dụng lược mềm, để tóc khô tự nhiên, nên hạn chế sấy tóc hoặc sấy dưới nhiệt độ thấp.
  • Tránh uốn nhuộm trong quá trình điều trị.
  • Sử dụng vỏ gối có chất liệu mềm.

giam-tac-dung-phu-cua-hoa-xa-tri

Sử dụng tóc giả để khắc phục tình trạng rụng tóc được nhiều chị em lựa chọn

Kiểm soát cảm giác buồn nôn

Nôn và buồn nôn là tác dụng phụ phổ biến nhất mà bệnh nhân thường gặp trong quá trình điều trị. Tình trạng này nếu không được kiểm soát có thể để lại nhiều hệ lụy nghiêm trọng như: mất nước, sụt cân, mất cảm giác ngon miệng, ảnh hưởng đến tinh thần. Vì vậy, giảm tác dụng phụ của hóa xạ trị gây buồn nôn và nôn cần phải được kiểm soát để bệnh nhân có chất lượng cuộc sống tốt hơn.

Cách khắc phục:

  • Bác sĩ sẽ kê cho bạn thuốc chống nôn, hãy đảm bảo làm theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu thuốc không hiệu quả với bạn, hãy báo với bác sĩ để có biện pháp khắc phục kịp thời.
  • Tránh việc ăn 1 đến 2 tiếng trước hóa trị và chỉ nên ăn 3 tiếng sau hóa trị. Đây là cách hạn chế nôn do hóa trị.
  • Chia nhỏ các bữa ăn trong ngày, ăn chậm, nhai kĩ, nên ăn nhẹ trước khi đi ngủ.
  • Uống nhiều nước nhưng hạn chế uống nước trong bữa ăn. Có thể uống nước ép hoa quả, nước gừng.
  • Tránh các món ăn cay, nóng.
  • Ngồi thẳng và dành thời gian để nghỉ ngơi sau khi ăn.
  • Thức ăn chua sẽ giúp bạn dễ nuốt hơn. Tuy nhiên, hãy hạn chế ăn chua nếu bạn bị nhiệt miệng.
  • Ăn các thức ăn nhạt như bánh quy giòn hoặc bánh mì khô.
  • Hạn chế ăn đồ ngọt, thực phẩm nhiều chất béo vì có thể khiến bạn buồn nôn.

Giảm tác dụng phụ gây thay đổi khẩu vị của hóa xạ trị

Trong quá trình điều trị, bệnh nhân ung thư thường gặp phải tình trạng thay đổi khẩu vị, làm ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa, hấp thu của cơ thể. Vì vậy, giảm tác dụng phụ của hóa xạ trị làm thay đổi khẩu vị của bệnh nhân là điều cần thiết.

giam-tac-dung-phu-cua-hoa-xa-tri-2

Hóa xạ trị gây thay đổi khẩu vị ở người bệnh

Đây là tình trạng xảy ra tạm thời, sẽ phải mất một vài tháng để khẩu vị trở lại bình thường. Tuy nhiên, đối với những phẫu thuật ở vòm họng, lưỡi, miệng hay xạ trị liều cao có thể gây ra sự thay đổi vị giác vĩnh viễn.

Cách khắc phục:

  • Súc miệng trước khi ăn.
  • Ăn những thực phẩm có vị chua như cam, quýt, bưởi, chanh,…
  • Ăn những thức ăn ưa thích.
  • Chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
  • Ăn đồ ăn mềm, tránh thực phẩm cay, nóng.

Giảm tiêu chảy

Tiêu chảy là tác dụng phụ thường gặp trong quá trình điều trị ung thư, đặc biệt là hóa trị hay xạ trị vùng bụng. Nguyên nhân của tiêu chảy không chỉ do quá trình điều trị mà ung thư cũng có thể khiến bạn bị tiêu chảy. Tiêu chảy thường không gây ra vấn đề quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, trường hợp tiêu chảy nặng có thể dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải.

Cách khắc phục:

  • Tránh uống cà phê, đồ ăn nhiều chất béo, đồ ăn cay, nước cam, nước mận.
  • Uống nhiều nước lọc, nước ép trái cây để đề phòng mất nước
  • Tham khảo ý kiến của bác sĩ về những thuốc để phòng tránh tiêu chảy
  • Bổ sung đủ kali qua một số thực phẩm như chuối, khoai tây, đậu, đào,… Đây là một khoáng chất quan trọng mà bạn có thể bị mất khi bị tiêu chảy.
  • Trường hợp tiêu chảy trở nặng, hãy báo ngay với bác sĩ

Giảm táo bón do quá trình hóa xạ trị

Táo bón cũng là một tình trạng thường gặp ở người bệnh ung thư. Người bệnh được coi là táo bón khi đại tiện giảm (≤ 3 lần/tuần), phân cứng, cảm giác đại tiện không hết phân, phải dùng các biện pháp khác mới có thể đại tiện được.

Cách khắc phục táo bón:

  • Tăng cường vận động thể lực.
  • Uống nhiều nước hoặc nước ép trái cây.
  • Ăn nhiều chất xơ hơn.
  • Tham khảo ý kiến bác sĩ về thuốc chống táo bón, thực phẩm bổ sung chất xơ.

Giảm tác dụng phụ bằng cách sử dụng thực phẩm chứa Beta-glucan

Ngoài những cách trên, bệnh nhân ung thư có thể bổ sung thực phẩm có chứa Beta-glucan để nâng cao thể trạng, tăng cường sức đề kháng, giảm tác dụng phụ của hóa xạ trị.

Beta-glucan là hợp chất đường liên phân tử được tạo nên từ các đơn phân tử D-glucose gắn với nhau qua liên kết Beta-glycoside. Hợp chất này được tìm thấy ở vỏ cám của hạt ngũ cốc, thành tế bào của nấm men, nấm và vi khuẩn.

Từ lâu, tác dụng của Beta-glucan với sức khỏe đã được các nhà khoa học biết đến, đồng thời nhiều nghiên cứu đã được tiến hành. Trong đó, nhiều nghiên cứu đã chứng minh được vai trò quan trọng của Beta-glucan trong việc hỗ trợ điều trị ung thư, ức chế phát triển của khối u.

Hiện nay, có rất nhiều Beta glucan được tìm thấy, trong đó một số loại beta glucan chủ yếu là: beta-glucan 1,3; beta-glucan 1,4; beta-glucan 1,6; beta-glucan 1,3/1,6 (mạch chính 1,3 phân nhánh 1,6); beta-glucan 1,3/1,4 (mạch chính 1,3 phân nhánh 1,4). Trong đó Beta-glucan 1,3/ 1,6 và có nguồn gốc từ men làm bánh ( Saccharomyces cerevisiae ) là beta-glucan được nghiên cứu nhiều nhất và cho đến nay được ghi nhận tốt nhất về hiệu quả kích thích miễn dịch, độ an toàn so với các nguồn khác.

Năm 2017, các nhà khoa học tại BCC Pharma đứng đầu là Tiến sĩ hóa sinh Nguyễn Văn Năm đã nghiên cứu thành công quy trình tách chiết Beta-glucan 1,3/1,6 bằng công nghệ enzyme sinh học trên quy mô công nghiệp. Đây là đề tài nằm trong khuôn khổ Dự án “Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo thông qua nghiên cứu, khoa học và công nghệ” (Dự án FIRST), của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Beta-glucan 1,3/1,6 của BCC Pharma đạt độ tinh khiết lên đến 80%, cao nhất so với các sản phẩm beta-glucan trong nước và tương đương với các sản phẩm nhập ngoại nhưng giá thành chỉ bằng 1/3.

Trong đó, ISA là sản phẩm chuyên biệt cho bệnh nhân ung thư với hàm lượng Beta glucan 1,3/1,6 tinh khiết đến 320mg. ISA giúp tăng cường hệ miễn dịch cho bệnh nhân ung thư, giảm tác dụng phụ do hóa xạ trị.

giam-tac-dung-phu-cua-hoa-xa-tri-2

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe ISA

Còn sản phẩm BG Plus của BCC Pharma có chứa Beta glucan 1,3/1,6 tinh khiết hàm lượng 120mg kết hợp thêm đông trùng hạ thảo, Nano curcumin cùng vitamin C và vitamin nhóm B giúp tăng cường miễn dịch, nâng cao thể trạng. Đây là sản phẩm phù hợp với  người bị bệnh mãn tính như huyết áp cao, tiểu đường, mỡ máu, viêm loét dạ dày. Ngoài ra, sản phẩm cũng ngăn ngừa ung thư hiệu quả, làm giảm tác dụng phụ của người đang trong quá trình hóa xạ trị.

ung-thu-da-day-giai-doan-dau-3

                                Thực phẩm bảo vệ sức khỏe BG BLUS

Để được tư vấn cụ thể về những cách giảm tác dụng phụ của hóa xạ trị cũng như biện pháp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị, quý độc giả vui lòng gọi điện đến tổng đài miễn cước: 0936.057.556 hoặc đặt câu hỏi tại đây.