Mùa vịt trời cuối cùng

6, 10, 2009 - Mời bạn truy cập trang Vochongtre.com và Benhtimmach.com

Hắn trở nên trái tính từ lúc nào? Mình không biết nữa. Hắn cũng không thì phải? Từ cái dáng đi đã chẳng lấy gì làm thẳng thớm. Lại còn như cố tình rề rà đếm gạch trên vỉa hè. Đã ra đường là cắm cúi bước. Thỉnh thoảng ngẩng mặt lên nhìn trời. Ánh mắt lo âu. Thất thần. Cứ làm như dưới đất đã không còn việc gì phải lo?

Sáng mùa đông. Phố phường uể oải thức dậy. Những chăn ấm đệm êm còn lưu luyến hơi người cho đến khi mặt trời trắng xoá nhô lên khỏi cây cầu sắt rách nát. Những tia nắng đầu tiên chia cắt phố phường thành những mảnh rời mong manh dễ vỡ. Nhộn nhạo dòng người trong bình minh mờ hơi sương. Không rõ mặt. Chỉ nghe tiếng còi xe gắt gỏng bực bội.

Xe máy chở báo lênh khênh lút đầu người lái. Những cú đánh võng thần tình vượt qua ngã tư bất chấp đèn tín hiệu cũng có khi vấp phải mấy anh chở thịt lợn làm cho bẽ bàng. Núi báo đổ kềnh. Đứt dây. Oà ra như nước chảy.

Dựng chân chống buộc lại chồng báo. Luồn người vào khe hẹp. Ngồi lên mẩu yên xe thò ra như một chiếc móng trâu. Phóng tiếp với tốc độ ban nãy. Báo chí không thể muộn màng. Dù không phải là nhà báo thì cũng vậy thôi!

Hắn cũng chở mình trên một chiếc xe máy cà tàng. Mình đã không bao giờ được trông thấy toàn cảnh mình và hắn trên xe. Nhưng nghe mấy bà bạn ở cơ quan kháo nhau một hôm bất chợt bắt gặp mình và hắn trên đường. Trông hắn ăn mặc giống mấy tay chở thịt lợn đi bỏ mối. Lại nháo nhác như cánh xe ôm chở cave đến nhà nghỉ. Mình tức lộn ruột. Nhưng đành cười. Và lịch sự cảm ơn.

Người thành phố phải cảm ơn cả những ai nói xấu sau lưng. Nói trước mặt thì quá xứng đáng. Nhưng chuyện ấy vẫn ít khi xảy ra. Muốn nói xấu ai trước mặt cũng chẳng dễ gì. Phải có đầy đủ bản lĩnh và sức khoẻ. Thậm chí tốt nhất nên có võ. Mình không có võ. Mọi người trước mặt dù xấu xa đê tiện đến đâu cũng chỉ biết cười. Đó là võ của mình!

Hôm nay đã có kinh nghiệm. Mình không dại gì ăn mặc diêm dúa như mọi khi. Hắn cười khích lệ, gọn gàng như thợ săn thực thụ!

Chiếc xe Lexus dán kính đen sì chầm chậm vượt lên, mình bỗng thấy rất rõ ràng hình ảnh in trên cửa kính sườn xe. Mình và hắn. Một màu xám rêu lầm lũi. Cái bao súng hắn khoác trên vai chổng ngược lên trời nhàu nát móp méo. Hai chiếc mũ bảo hiểm dính liền nhau đỏ chót dưới chân đoạn thò lên của nòng súng. Trông rất quen mà lạ. Trong lúc bất ngờ, mình không kịp nhớ ra đã từng nhìn thấy cái gì tương tự như thế!

* * *

Cuộc cãi vã chiều hôm qua vẫn còn làm mình bực bội. Mang về cho hắn xem bản đồ án mình thiết kế cảnh quan ngoài trời một chung cư cao cấp. Những vườn cây hoa lá mộng mị. Những lối đi rải sỏi quanh co. Cả một vườn cát theo kiểu Nhật Bản trập trùng sóng. Những chiếc ghế gỗ có lưng tựa hợp với cả người già trễ nải lẫn đám trẻ ưa sục xạo. Hắn là người có chút am hiểu về cây cỏ.

Mình muốn hắn chọn hộ vài loại cây thích hợp. Theo tinh thần bản vẽ đã dựng 3D. Cho dễ hiểu. Hắn hờ hững liếc qua loa. Nhưng lại có nhiều ý kiến hết sức cụ thể đầy khiêu khích. “Vườn rộng thế, bếp than tổ ong đặt chỗ nào? Xe tải chở gạch đi lối nào mà vào? Thùng rác đặt đâu cho bà con khỏi đổ rác lên mặt sỏi? Lùm cây cao quá đầu người kia chỉ béo mấy ông uống bia tìm nơi “xả lũ”.

Ngóc ngách quanh co không khéo bọn nghiện chui vào để vứt ống tiêm?…”. Đại khái hắn bảo cái cần thiết kế lúc này không phải là cảnh quan. Thế thì cần cái gì? Cần thiết kế lại nhân phẩm và thiết kế mới tác phong sống với những tiện nghi công cộng! Mình không thèm giải thích cho hắn nghe vì sao cần phải có thiết kế cảnh quan.

Cả thế giới đều làm như vậy. Chấp làm gì cái bọn cứ khư khư nhà tranh gốc mít cầu ao. Cái cầu ao có năm tác dụng. Rửa rau vo gạo. Tắm và gội đầu. Gánh nước tưới rau. Rửa bát đũa nồi niêu. Ngồi nhàn câu cá. “Tõm”. Đó là vật dụng có nhiều tính năng nhất của một nền văn minh chưa xa. Năm trong một!

Chẳng biết nét mặt mình lúc ấy thế nào. Có lẽ nó đã về đúng với lứa tuổi? Những nếp nhăn rình rập dưới lớp phấn mỏng luôn làm mình phải cảnh giác. Kể cả khi cười. Đó là những lúc bình tĩnh thư thái. Thần kinh còn có chút rảnh rỗi quan tâm đến nhan sắc. Nhưng không phải lúc nào cũng ở trong hai trạng thái như vậy. Nhất là khi ở cạnh hắn.

Và cũng là lúc cần phải cảnh giác. Gương mặt lại thường không giống với mong muốn. Nó làm hắn phải đấu dịu, mai anh mời em đi săn! Lại còn muốn phá hoại thêm môi trường? Bây giờ là mùa vịt trời, le le từ phương bắc bay về, mình chả bắn thì nó cũng không ở lại!

Mình đã bị thuyết phục bởi một khung cảnh trong tưởng tượng. Những cữ rét đầu mùa vài mươi năm trước. Từng đàn, từng đàn sâm cầm lênh đênh trên cái lạnh co ro của sóng. Những con le hoi đi có đôi, tần tảo kiếm mồi trong lau sậy mãi tít ngoài xa. Đàn vịt trời thấy động, bốc mình thứ tự như nhấc tấm màn thưa lọc sương khói ra khỏi mặt nước.

Tiếng vạc kêu khàn đục giữa um tùm những lùm tre xơ xác vàng. Đã lâu quá không còn được đắm mình trong những phút giây gần gụi thiên nhiên trong trẻo. Mình đồng ý theo hắn. Nhưng giao hẹn trước, không được bắn bất cứ con gì? Hắn gật đầu. Nét mặt có phần thê thảm!

* * *
Khu phố cổ không đông người vào lúc sáng sớm. Nhưng rác rưởi hàng quán đêm qua để lại vẫn tràn ngập khắp đường. Nhiều bọc lớn gói nhỏ rất khả nghi chềnh ềnh ngay giữa phố. Sểnh tay lái ra là có thể chẹt lên một vài túi. Khi biết “nội dung” của nó là mềm hay cứng thì đã quá muộn.

Chiều về lại mất thêm bảy nghìn rửa xe. Người ở khu phố cổ lâu đời hẳn là phải có kinh nghiệm. Thế nhưng cái lối cầm lái lắt léo khi chỉ có một mình đi trên đường của hắn không khỏi làm mình phì cười. Già rồi còn đánh võng như thanh niên? Hắn lầm bầm, có mục đích hẳn hoi, tiết kiệm tiền rửa xe!

Con đường đôi dẫn lên cây cầu phía bắc thành phố cũng không hơn gì. Dải phân cách rộng có thể hiểu là một bãi cỏ. Bọn thanh niên nhà nghèo hiểu chuyện đó trước tiên. Chúng không đủ tiền vào các nhà hàng, sàn nhảy có tiết mục “múa cột”. Đành rủ nhau ra bãi cỏ trên các con đường lớn.

Cũng vứt bừa rác rưởi. Chỉ không có bao cao su đã qua sử dụng như hàng sáng người ta thường quét ra khỏi vũ trường. Cái nét “ẩm thực tình dục” kỹ thuật cao ấy đã làm cho mình và những người cùng trang lứa hoàn toàn bất lực trước mọi tưởng tượng.

Ra đến đường cao tốc ngoại ô. Không còn rác rưởi sinh hoạt thông thường nữa. Thay vào đó là những đống chạt vôi vữa xây dựng cao ngang ngực nhấp nhô ven đường. Có những đống vẫn còn đang bổi hổi bốc hơi bụi.

Những chiếc xe tải khổng lồ tốc “váy bạt” phóng như bay. Đất cát, sỏi đá rỉ rả rơi đều. Rất đều. Như nàng Mị Châu xưa đánh dấu đường bằng chiếc áo lông ngỗng. Nhưng ngày xưa còn có chàng Trọng Thuỷ si tình tìm theo?

Hắn cắm cúi đi. Mình ngồi chết lặng đằng sau. Bao nhiêu viễn cảnh tươi đẹp của môi trường sống mà mình từng hăng hái bỏ rất nhiều trí tuệ ra để thiết kế bỗng dưng như bị phản bội. Những con đường, vườn cây, bãi cỏ dĩ nhiên được làm đúng thiết kế của ngành xây dựng. Nhưng con người sử dụng chúng lại được nền giáo dục thiết kế chế tạo ra. Hình như ở đây có sự cạnh tranh không lành mạnh. Ai cũng muốn xây dựng mọi thứ theo tiêu chí của mình.

Hắn an ủi, độ chục cây số nữa thôi là đến bát ngát cánh đồng! Mình vờ giận dỗi, anh cố tình cho em đi bằng con đường này! Đường nào cũng thế thôi, cả nước như một công trường! Có lẽ hắn nói đúng. Thị trấn trước mặt đã không còn một ngăn cách nào với thành phố. Mải miết đi gần hai chục cây số vẫn ở trong một hành lang hai mặt phố. Kiến trúc dị hợm nhăng nhố giống nhau đến mức có cảm giác từ sáng đến giờ vẫn ở nguyên chỗ cũ.

Đi qua tấm biển sắt, hắn đột ngột hỏi, em có biết tấm biển báo hiệu cái gì không? Hình như gần đây có một viện thiết kế, em thấy có vẽ nhà cửa và ống khói! Chỉ là tấm biển báo ranh giới thị trấn thôi, nước mình có những người thiết kế thật tài ba! Có gì là tài? Cứ đà này mai kia làm biển báo hiệu cho những khu ăn chơi không biết sẽ phải vẽ lên đấy những gì?

Mình nhẩm thật nhanh trong đầu. Rượu ngoại. Các loại đồ ăn đặc sản. Thuốc lá thơm. Sòng bài. Chân dài nhiều quốc tịch. Thẻ tín dụng. Vệ sĩ mặc đồ đen, đeo kính mát…

* * *

Với con mắt kiến trúc cảnh quan của mình thì những ngọn đồi trồng bạch đàn liên tiếp hàng ngàn hécta là sự thất bại thảm hại của thẩm mĩ. Nghe nói ngay cả về giá trị kinh tế cũng đang là một đề tài gây tranh cãi. Vài chục năm trước người ta tin rằng đó là một loại cây có giá trị kinh tế cao. Làm nguyên liệu cho ngành dệt. Tơ visco vít kiếc gì đó.

Tiếc rằng bây giờ ngành dệt đang phải nhường bước cho ngành may. Cây bông lại được người ta ưa chuộng như hồi mới tìm ra nó. Như trẻ con gần đây cũng lại quay về bú mẹ. Cây bạch đàn sau mười năm hết độ lớn cứ im lìm đứng. Chỉ để làm bạch đàn.

Những ngọn đồi trùng điệp cây bạch đàn như những cái nơm tròn buồn tẻ ôm lấy lòng hồ len lỏi quanh các thung lũng. Rất may còn có những thung lũng nước khổng lồ ngoài sức khai khẩn của con người. Mặt nước quanh co khuất sau màu xanh tím xa xăm huyền ảo. Khu đất ven hồ nhộn nhịp nhà cửa mới xây.

Trong gió, mùi sơn vôi quánh đặc. Bóng những ngôi nhà trắng mới tinh xé vụn mặt nước tê tái xanh ven bờ. Như vừa trải qua một trận mưa giấy. Mình chợt mừng thầm. Đô thị mới nhộn nhịp hẳn là không thể có chim chóc nào dám bén mảng quay về. Chẳng cần giữ lời hứa với mình thì hắn cũng không có gì để bắn. Nhưng lại chợt nghĩ. Vậy thì không săn bắn, người ta cũng có nhiều cách để tàn phá môi trường? Một trong những cách ấy được gọi là phát triển du lịch?

Hắn cũng ngạc nhiên chả kém gì mình. Ngơ ngác ngắm nhìn những ngôi nhà, những biển hiệu sặc sỡ dày đặc khắp nơi. Cái thung lũng nhỏ bé yên bình ngày nào đã không còn mảy may bóng dáng. Thay vào đó là những nhấp nhô chóp nhọn tục tĩu chọc lên bầu trời ảm đạm.

Mặt đất cũng đầy rác rưởi dây dưa ra đến tận mép hồ. Những dòng nước đen ngòm bốc mùi ăn uống trác táng từ phía sau lưng các nhà hàng cũng đang thản nhiên chảy vào lòng hồ. Loang rộng ra, thành một viền đen quanh mép nước.

Bất giác, theo thói quen, hắn ngẩng mặt lên nhìn trời. Tầng không xám xịt vắng bặt cánh chim…

Thuê phòng nghỉ dừng chân. Hắn quyết định rất nhanh. Tạt xe vào một nhà nghỉ ven đường. Không lộng lẫy khoa trương nhưng cũng không đến nỗi tồi tàn nhếch nhác. Hắn có thói quen chọn những nơi nghỉ ngơi như vậy. Tránh những gặp gỡ không cần thiết. Mình nhiều khi hơi phật ý.

Ăn mặc trang điểm cầu kỳ chỉ để đến một nơi không có ai nhìn? Nhưng hôm nay thì không. Hắn và mình không còn là một cặp tình nhân theo nghĩa thông thường. Cả về xác thịt lẫn những gì diễn ra sau đó. Nghĩa là không bị ràng buộc bởi bất cứ cái gì. Bỗng nhiên nhớ đến. Tìm nhau. Có khi chỉ để ngồi chờ. Không ai có đề nghị gì mới. Lại chia tay ra về.

Nhưng hôm nay thì không. Ở một nơi cách xa thành phố. Hắn bảo cố chờ đến sáng mai. Dậy sớm dạo một vòng quanh hồ. May ra thì vẫn có thể bắt gặp những con chim le le kiếm mồi vào lúc vắng người. Mình không nói ra ý định của mình cho hắn biết. Mình cũng đang chờ.

Bữa ăn trưa trong một quán bình dân nằm cheo leo trên sườn đồi vắng. Thực khách yên lặng đến không ngờ. Dường như tất cả mọi người đến đây đều muốn tìm một khoảng thời gian yên tĩnh hiếm hoi không thể có giữa ồn ào phố xá. Vài chén rượu sau chặng đường dài đã làm hắn nhanh chóng trở nên hoạt bát vui vẻ. Trên đường về nhà nghỉ, hắn cầm bàn tay mình. Nông nổi như chưa bao giờ.

Chiếc chăn nhà nghỉ hạng trung bình dường như quá nặng. So với tình hình giá cả đang leo thang như hiện nay thì cái chăn ở đây là một minh chứng ngược lại. Chăn càng nặng có nghĩa là nó rẻ tiền! Với mình, nó lại có một tác dụng khác. Mơ hồ. Không phải vì ấm.

Thân thể cường tráng của hắn đã phần nào hư hao vì năm tháng. Âm thầm. Không còn những cử chỉ xốc nổi bồng bột như ngày mới quen. Cũng không còn căng cứng tới ngưỡng từ đầu đến cuối. Hắn như được tiếp thêm sức lực từ tấm chăn rẻ tiền. Khát khao của mình lâu lắm rồi chợt oà vỡ. Run. Đến tận đầu ngón tay…

* * *
Buổi sáng. Khi những ngọn đồi bên cửa sổ vẫn còn hoang mang tím lịm không ranh giới. Hắn khẽ khàng chui ra khỏi tấm chăn quện mùi rưng rưng như nuối tiếc. Mình cũng đã thức dậy rồi. Nhưng cứ để mặc hắn yên tâm với những hành động ý tứ bí mật mà cũng mưu mô ấy.

Nói vậy thôi chứ chả hào hứng gì khi dạo bước ven hồ vào cái giờ sương giá còn nhọ mặt người. Phong cảnh nơi này mình đã từng thuộc lòng. Cũng chẳng dại gì thổ lộ với hắn cho dày thêm cái quá khứ mà bất cứ người đàn bà nào trên đời cũng muốn giấu đi.

Hắn âm thầm khoác khẩu súng lên vai. Khép nhẹ cánh cửa. Lững thững bước vào màn sương mù bên cửa sổ. Nhấp nhô. Ẩn hiện…

Giờ thì đã ra đến bờ hồ ngập rác. Những chiếc túi nilon nổi lèo phèo cùng với những cuộng rau. Quần áo và chiếu cũ. Vỏ lon bia và những ống bơm tiêm. Băng vệ sinh và thức ăn thừa nổi váng. Những chiếc đũa và những que kem. Phế thải sau một đêm tiêu thụ còn chưa kể đến phần chìm sâu trong nước. Hắn sẽ phải tránh xa những mùi vị kinh tởm bốc lên từ mặt hồ.

Luồn sâu trong những vạt rừng trồng kheo khư cây bạch đàn già cỗi với mùi lá có tinh dầu hắc lạnh. Đi mãi sang đến bờ bên kia của khu lòng hồ. Nơi chưa có một bóng nhà. Và một hi vọng về những đàn chim di trú trong trí nhớ.

Và hắn đã nhìn thấy. Thấp thoáng trong dải lau sậy trên bãi bồi trước mặt có những hình hài lay động. Khoảng cách còn quá xa so với tầm của khẩu súng. Phải cúi mình luồn qua những bụi cây lúp xúp. Bóng của con chim đã hiện hình chao liệng vẽ ra một mặt nước lửng lơ như có như không. Hắn nằm sấp. Lên đạn…

Tiếng nổ khô khốc vang lên trong thung lũng xa côi cút tan biến vào trống trải những cánh rừng. Mình tung chăn thức dậy. Ánh nắng hanh hao đã bắt đầu len lén bò qua cửa sổ. Chiếu những vệt dài sắc lạnh lên bức tường đối diện. Vậy là hắn đã bỏ qua lời hứa với mình. Đàn ông thường hứa với đàn bà những điều mà họ không chắc đã thực hiện. Những gì thực hiện được thường là họ thực hiện ngay rồi.

Mình vẫn biết thế. Nhưng hôm nay hình như có chuyện gì đó khó giải thích. Ở một nơi đông đúc con người như nơi này. Người ta không chỉ chen chúc lẫn nhau. Muôn loài đã phải nhường chỗ cho những chen chúc ấy. Tiếng súng không biết được dành cho loài nào?

Dưới vòi nước ấm nóng, làn da bợt bạt của mình bỗng ửng đỏ. Như đêm hôm qua nó đã mấy lần ran lên như vậy. Có tiếng người xôn xao ngoài mặt hồ. Tiếng máy canô xé nước khựng lại sục soặc. Trang điểm qua loa, mặc vội bộ đồ thợ săn lầm lũi mốc rêu, mình đi như chạy ra phía bờ hồ.

Đám đông huyên náo, chắc chỉ bị cảm lạnh! Sớm thế đã mò ra hồ, bơi với chả lội! Lại còn vác theo cả khẩu súng nữa chứ!

Mình cố chen cho bằng được vào trong vòng người đông nghịt. Đám đông giãn ra. Như tất cả những đám đông thường làm như vậy mỗi khi người có trách nhiệm xuất hiện. Nếu không ai xuất hiện, đám đông chỉ càng đông thêm. Và cũng chỉ cùng nhau làm mỗi một việc. Huyên náo!

Hắn ngồi co ro trên sàn canô. Quấn sù sụ một tấm chăn dạ vàng ố. Nét mặt không có vẻ gì như là người vừa thoát nạn. Dửng dưng một nụ cười ngơ ngác. Người lái thuyền hất hàm, cô là…? Vâng, tôi là người nhà! Mau mang anh ấy vào nhà thay quần áo sưởi ấm đi, sáng sớm đã mò mẫm bơi ra xa, rét chết giun chết dế, tôi đưa về hộ rồi đấy! Cảm ơn anh!

Mình hấp tấp dìu hắn vào nhà nghỉ. Hắn cười. Hai hàm răng vẫn còn lập cập run. Mình vờ quát, lại còn cười được nữa? Sao lại không được cười? Anh cười ai vậy? Tự cười mình không được sao?

Vào đến trong phòng. Hắn thận trọng tháo khẩu súng trên vai dựng ngay ngắn sau vách tủ. Trút tấm chăn dạ ố vàng xuống nền gạch đá hoa bóng nhẫy. Sặc sụa cười. Rút trong ngực áo ra một vật màu ghi xám quăng lên mặt đệm. Trịnh trọng tuyên bố, chiến công chưa bao giờ lẫy lừng đến thế!

Mình chạy đến xem. Một con vịt nhựa. Đồ chơi trẻ em. Trên lưng lỗ chỗ vết đạn. Mình phì cười, thật là một phát đại bác dành cho tương lai?

* * *

Con đường về chợt như dài ra. Thăm thẳm quanh những triền đồi đất thấp. Hắn vừa đi vừa nhẩn nha cười cợt gợi ý cho mình về những thiết kế kỳ quặc cho cảnh quan môi trường. Với những triết lý ngớ ngẩn nôm na. Hắn bảo là đi tắt đón đầu. Thế nào là đi tắt đón đầu? Nghĩa là phải đọc ra được những nhu cầu sử dụng trước ít nhất mười năm! Mười năm nữa nhu cầu về cảnh quan của con người theo hắn là những mảnh đất bỏ không. Để làm gì vậy?

Chẳng hạn như dự án lớn lao nhiều tỉ đôla trên đoạn sông Hồng qua thành phố đã không có diện tích nào dành cho sự tụ tập của một đám đông! Đám đông tụ tập bất kì ở đâu, làm sao có thể quy định được? Không quy định thì họ vẫn cứ tụ tập ở bờ sông. Để xem một thằng sắp chết trôi hoặc đã chết trôi thì còn chỗ nào tốt cho bằng?

Những lý lẽ của hắn mơ hồ lẫn lộn giữa hài hước và hiện thực làm mình cũng hình như bị cuốn theo. Đến mức không còn phân biệt được cái ngành học của mình là cải tạo hay phá hoại môi trường nữa? Môi trường nếu không vì tham vọng xâm lăng của con người thì nó có cần phải cải tạo? Và con người? Đang ngày ngày tìm ra các giải pháp biện minh cho những hành vi phản tự nhiên của mình. Để nhận lấy những nỗi buồn.

Rất có thể mười năm nữa, nỗi buồn cũng sẽ được làm bằng nhựa? Như niềm vui đã từng được làm ra như thế. Những chiếc huy chương bằng nhựa mạ kim nhũ, lấp lánh sáng…

Truyện ngắn của Đỗ Phấn